Szukaj ...

  • w kategorii
  • od do
LOGO woj. świętokrzyskiegoHerb woj. świętokrzyskiego
plenru
dla niedowidzaćych
tworz pdf

Województwo Komarom-Esztergom (Węgry)

Niniejszy komitat zwany jest także kolebką Węgier, gdyż założyciel kraju, król Stefan I Święty, urodził się w Ostrzyhomiu (Esztergom) a w święta Bożego Narodzenia w roku 1000 został tam koronowany na króla.


Położony w zachodniej części kraju oraz w północnej części Regionu Zadunajskiego komitat Komárom-Esztergom jest komitatem o najmniejszym obszarze, posiadającym jednocześnie drugą w kraju gęstość zaludnienia. Całkowita powierzchnia komitatu zamieszkiwanego przez 310 tysięcy mieszkańców wynosi 2 265 kilometrów kwadratowych. Wśród 76 gmin znajduje się w nim 11 miast. Stolicą Komárom-Esztergom jest Tatabánya.

Zróżnicowanie geograficzne determinuje wykorzystanie regionu przez komitat. Obszary wzgórz Wertesz, Geresce i Pilis oraz góra Wyszehrad są bogate w zasoby naturalne i w większości są obszarami chronionymi. W zachodniej części położonej na Małej Nizinie Węgierskiej warunki sprzyjają wykorzystaniu ziemi do celów rolniczych, dlatego też jest to dominujący obszar gospodarki na tym terenie. W dolinach i nieckach leżących między górami stworzono ważne korytarze transportowe i handlowe, przecinające komitat w kierunkach północno-zachodnim oraz południowo-wschodnim. Dzięki nim oraz zasobom naturalnym stworzono na tym terenie ważne obszary przemysłowe. Dolina Dunaju jest podobnym korytarzem biegnącym ze wschodu na zachód. Wyznacza ona także północną granicę komitatu.

Gospodarka

Dolina Dunaju jest handlowym i komunikacyjnym korytarzem komitatu biegnącym w kierunku wschodnio-zachodnim. Stanowi ona także północną granicę Komárom-Esztergom. Od początku lat 90. ubiegłego stulecia struktura gospodarcza komitatu zaczęła ulegać zmianom. Powstały nowe gałęzie technologii oraz przemysłu (produkcja samochodów i części zamiennych, elektronika, na przykład zakład Suzuki wOstrzyhomiu). Rozwój ten przyniósł znaczną poprawę warunków życia mieszkańców tego obszaru. Jednocześnie po 110 latach przerwano wydobycie węgla oraz zrezygnowano ze związanego z nim przemysłu ciężkiego. Trudności związane ze zmianami społeczno-gospodarczymi wynikającymi z upadku komunizmu zostały przez gminy przezwyciężone, głównie dzięki zaplanowanym działaniom zmierzającym do rozwoju gospodarki oraz zaangażowaniu mieszkańców regionu. Nowe spółki i zakłady przeniesione zostały do miasta Tatabánya, oferując kilka tysięcy dodatkowych miejsc pracy. Obecnie stolica komitatu jest jednym z najszybciej rozwijających się miast w całym kraju.

Edukacja

  • Elastyczna i przyjazna dla inwestora edukacja zawodowa
  • Programy nauczania dostosowane do potrzeb lokalnych spółek
  • Ze względu na długa tradycję przemysłu ciężkiego w regionie, spółki zagraniczne nie mają żadnego problemu ze znalezieniem potrzebnej im odpowiedniej i ciężko pracującej siły roboczej
  • W Centralnym Regionie Zadunajskim w roku szkolnym 2010/2011 działało 80 szkół zawodowych, 24 specjalne szkoły zawodowe, 85 szkół średnich oraz 112 liceów zawodowych
  • Ważną rolę odgrywają zintegrowane ośrodki szkoleniowe (7 stowarzyszeń w regionie)
  • W Wyższej Szkole Współczesnych Nauk o Biznesie (College for Modern Business Studies) w Tatabánya studiuje obecnie około 6 000 studentów
  • College for Modern Business Studies (www.edutus.hu)
  • - Studia biznesowe i techniczne (licencjackie)
  • - Studia w zakresie marketingu (magisterskie)
  • Kolejna szkoła wyższa w komitacie to Wyższa Szkoła Teologiczna w Esztergom


Organizacje pozarządowe

Od lat 80. ubiegłego stulecia, kiedy to Węgry doświadczyły ogromnych zmian, obserwuje się znaczący wzrost sektora non-profit. Sektor rozwinął się od około 8 000 organizacji non-profit w 1989 roku do ponad 43 000 w roku 2010. Największy wzrost zaobserwowano w latach 1990 i 1991, natomiast kolejne lata przynosiły stały rozwój tego sektora. W 1995 roku istniało 27 685 stowarzyszeń, które są organizacjami członkowskimi, oraz 15 650 fundacji opartych na nieruchomościach.

Chociaż w okresie od lat 1950 do 1980 władze komunistyczne zlikwidowały formę prawną fundacji, pozwolono działać niektórym stowarzyszeniom ochotniczym, aktywnym w takich dziedzinach jak sport, rekreacja, hobby czy ochotnicza straż pożarna. W latach 1980. powstały nowe stowarzyszenia związane z edukacją, kulturą, pomocą społeczną i innymi. Ustawa o Stowarzyszeniach z 1989 roku zagwarantowała wolność powoływania stowarzyszeń a zmiany wprowadzone do Kodeksu Cywilnego w 1990 roku umożliwiły im swobodne działania.

W połowie lat 1990. węgierski sektor non-profit charakteryzował się dużym zróżnicowaniem. Jedna trzecia organizacji non-profit ciągle zajmowała się sportem, rekreacją i hobby, czyli obszarami dozwolonymi w czasach reżimu komunistycznego. Natomiast jedna piąta organizacji zaangażowała się w działania dwóch nowych obszarów, mianowicie reprezentowanie interesu gospodarczego i zawodowego oraz kulturę.

Organizacje non-profit mogły podejmować działania z obszaru polityki społecznej - 22% organizacji aktywnie zajmowało się kulturą, opieką społeczną czy zdrowiem. Sektor non-profit odgrywa w społeczeństwie dwie znaczące role: świadczenia usług oraz rzecznictwo czy reprezentowanie interesów.

Chociaż węgierski sektor non-profit rozwinął się znacząco jeśli chodzi o wspomniane już role świadczenia usług i rzecznictwa, jego miejsce w społeczeństwie jest w dużym stopniu determinowane szerszymi procesami i preferencjami politycznymi. Zależność organizacji non-profit działających na Węgrzech od tendencji politycznych oraz polityki krajowej nie jest czymś wyjątkowym. Odzwierciedla ona związki pomiędzy sektorem non-profit a sferą polityki panujące na całym świecie. Sektor non-profit zależny jest od dotacji bezpośrednich i płatności otrzymywanych od rządu, ale także od dotacji niebezpośrednich, wynikających z systemu podatkowego. Takie rozwiązania polityczne osadzone są w szerszym procesie podejmowania decyzji politycznych dotyczących rządowego wsparcia działań prywatnych oraz wykorzystania podmiotów niepublicznych do osiągnięcia celów publicznych.

Węgierski sektor non-profit otrzymał początkowe wsparcie od elit politycznych dążących do stworzenia ram prawnych dla organizacji niepublicznych. Natomiast nieodłączne tendencje centralistyczne węgierskiej polityki i rządu ciągle stawiały silne wyzwania związane z dalszym rozwojem sektora non-profit. Wzrost roli pomocy społecznej w sektorze wynika głównie z dwóch tendencji politycznych: prób podejmowanych przez rząd zmierzających do zdynamizowania instytucji kościelnych oraz presji ekonomicznych związanych z ograniczeniem wydatków budżetu państwa.

Determinacja do poszukiwania rozwiązań tańszych od usług pomocy społecznej świadczonych przez państwo może doprowadzić do wzmocnienia roli związanej ze świadczeniem usług pomocy społecznej przez organizacje non-profit. Co więcej, wraz z takim rozwojem możliwy jest także wzrost roli organizacji non-profit związanej z rzecznictwem czy szerszym dostępem politycznym. Niemniej jednak znaczenie rzecznictwa dalej pozostanie ograniczone przez instytucjonalną strukturę polityki Węgier oraz wyznaczanie kierunków polityki – zarówno dostęp jak i udział w tej strukturze pozostanie nieformalny i zależny od kontaktów personalnych.



Sport, kultura i turystyka

Komitat Komárom-Esztergom położony jest w północnej części Centralnego Regionu Zadunajskiego. Jest drugim najmniejszym regionem Węgier z drugą co do wielkości populacją w kraju. Od północy graniczy ze Słowacją, komitatem Pest od wschodu, komitatami Fejér i Veszprém od południa oraz Győr-Moson-Sopron od zachodu. W mieście Ostrzyhom znajduje się największy kościół na Węgrzech. Tata, zwane także „Miastem Wód”, jest popularnym wakacyjnym kurortem i centrum obozów szkoleniowych przygotowujących do mistrzostw kajakarskich. W miejscowości Komáron znajduje się słynna cytadela i zabudowania obronne natomiast w Tatabánya – skansen przemysłowy z dawnymi narzędziami górniczymi. Kolejnym niezwykłym zabytkiem jest zespół budynków klasztoru kamedułów w miejscowości Majk. Bábolna to legendarne miejsce węgierskiego jeździectwa natomiast Park Narodowy Duna-Ipoly prezentuje i chroni walory przyrodnicze regionu.

Więcej informacji: www.kemoh.hu

Współpraca międzynarodowa

Komitat Komárom-Esztergom jako region graniczący ze Słowacją jest niezwykle zainteresowany wzmacnianiem komunikacji międzykulturowej z sąsiadującymi regionami Słowacji a także z krajem trnawskim i nitrzańskim. Co więcej, regiony te zamieszkuje mniejszość węgierska, co z punktu widzenia politycznego, kulturowego czy gospodarczego jest bardzo ważnym czynnikiem tworzenia pozytywnych relacji pomiędzy narodami w ramach międzynarodowej współpracy regionów.

Oprócz kontaktów utrzymywanych ze Słowacją, komitat od długiego czasu prowadzi udaną współpracę z regionem Świętokrzyskim, położonym w Polsce południowo-wschodniej. Komitat przygotowuje także ciekawy projekt z miastem Heinsberg w Niemczech oraz o Okręgiem Midlothian w Szkocji.

Zrealizowane projekty międzynarodowe

Ostatnio wdrażane projekty pochodzą ze źródeł krajowych. Niektóre projekty międzynarodowe są w przygotowaniu.

Słynni ludzie w historii regionu/miasta, historia oraz interesujące fakty

Ostrzyhom (Esztergom) jest jednym z najstarszych miast na Węgrzech i drugim co do wielkości w regionie Komárom-Esztergom. Liczba jego mieszkańców wynosi 30 000. Jest najatrakcyjniejszym i najważniejszym miastem komitatu. Średniowieczne ruiny miasta Ostrzyhom znajdują się pod obecnymi zabudowaniami miasta. W trakcie ostatnich wykopalisk archeologicznych odkryto wzgórze zamkowe, Várhegy, którego sąsiadujące regiony zamieszkiwane były już pod koniec epoki lodowcowej, prawie 20 000 lat temu. Pierwszymi ludami, które osiedliły się w regionie około roku 350 p.n.e. byli Celtowie pochodzący z Europy Zachodniej. Ich rozległa osada rozwijała się w centrum wzgórza zamkowego aż do momentu, kiedy tereny te zostały podbite przez legiony rzymskie. Następnie region przekształcił się w ważną graniczną prowincję Pannonia, znana także pod nazwą Solva. Niemieckie i awarskie odkrycia archeologiczne w tym rejonie wskazują, że ludy te osiedliły się w regionie w okresie migracji spowodowanych upadkiem Cesarstwa Rzymskiego. W granicach miasta odnaleziono szczątki jego założycieli.

Madziarowie wkroczyli do Kotliny Panońskiej w 896 roku i podbijali ją systematycznie aż do roku 901. W 960 roku panujący książę Węgrów, Gejza, wybrał Ostrzyhom jako miejsce swojej rezydencji. Około roku 969 w pałacu Gejzy  wzniesionym w miejscu warownego obozu rzymskiego na wzgórzu zamkowym Várhegy urodził się syn księcia, Vajk, późniejszy Stefan I Święty. W 973 roku Ostrzyhom był miejscem, gdzie rozpoczęło się ważne wydarzenie historyczne. W Wielkanoc tego roku, książę Gejza wysłał przedstawicielstwo na międzynarodowy zjazd pokojowy Cesarza Ottona I w Kwedlinburgu. Zaoferował Cesarzowi pokój i poprosił o wysłanie misjonarzy.

Książęca rezydencja wzniesiona została na północnym zboczu wzgórza, natomiast centralną jego cześć zajmowała bazylika Św. Wojciecha, który, zgodnie z legendą, udzielił chrztu Św. Stefanowi. Kościół Św. Wojciecha był siedzibą biskupa miasta Ostrzyhom, głowy kościoła rzymskokatolickiego na Węgrzech.

Do początków XX wieku Ostrzyhom zyskał na znaczeniu będąc stolicą administracyjną oraz dzięki znajdującym się w nim instytucjom kulturalnym i edukacyjnym. Sytuacja miasta uległa pogorszeniu po podpisaniu w 1920 roku traktatu pokojowego z Trianon, po którym Ostrzyhom stał się miastem granicznym i stracił swoje dawne terytorium.

Ostrzyhom był także miejscem, gdzie od 1924 roku aż do śmierci poeta MihályBabits spędzał swoje letnie wakacje. Rezydencja poety była wówczas jednym z głównym ośrodków życia literackiego kraju. Poeta wywarł znaczący wpływ na rozwój życia intelektualnego w Ostrzyhomiu.

Ostrzyhomzamieszkiwany był przez jedną z najstarszych społeczności żydowskich na Węgrzech. Już w 1050 roku Żydzi mieli tutaj swoje miejsce kultu. W 1326 roku król Karol I podarował społeczności miejsce na utworzenie cmentarza żydowskiego.

Według spisu ludności z 1910 roku, Żydzi stanowili 5,1% populacji. Spis ludności z 1941 roku odnotował 1510 Żydów mieszkających w Ostrzyhomiu. Gmina żydowska utrzymywała własną szkołę podstawową aż do roku 1944. Sklepy należące do Żydów zamknięto 28. kwietnia 1944 roku a 11 maja tego samego roku na krótko stworzono w mieście getto. Żydowskie sklepy przekazano mieszkańcom innego pochodzenia 9. czerwca a Żydzi uwięzieni w getcie w Ostrzyhomiu zostali przewiezieni do Oświęcimia 16 czerwca 1944 roku. Dwa oddziały pracy przymusowej, które składały się przede wszystkim z miejscowych Żydów, zostały masowo rozstrzelane w pobliżu miejscowości Ágfalva, przy granicy z Austrią, w styczniu 1945 roku.

Oddziały sowieckie zdobyły miasto 26. grudnia 1944 roku, ale zostały odparte przez wojska niemieckie 6. stycznia 1945 roku. Miasto zostało wyzwolone 21. marca 1945 roku.

Most Marii Walerii łączący miasta Štúrovo na Słowacji i Ostrzyhom na Węgrzech został odbudowany w 2001 roku przy finansowym wsparciu Unii Europejskiej.


Osoby do kontaktu w sprawach współpracy międzynarodowej

Gabriella Nagy, Zsuzsanna Andrássy


Strona: www.kemoh.hu

Galeria zdjęć

  • spwz
  • spwz
  • spwz
  • spwz
  • spwz
  • spwz
  • spwz
BĄDŹ NA BIEŻĄCO
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA
Zespól redakcyjny Świętokrzyskiej Platformy Współpracy Zagranicznej
Departament Promocji, Edukacji, Kultury, Sportu i Turystyki
Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego
25-502 Kielce, ul. Paderewskiego 34A
tel. 41 341 69 14
faks 41 344 36 11
spwz@sejmik.kielce.pl
Projekt pn. “Świętokrzyska platforma współpracy zagranicznej” w ramach konkursu “Wsparcie obywatelskiego i samorządowego wymiaru polskiej polityki zagranicznej 2013” jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

realizacja: strony internetowe NET-atak.pl

F O R U M

Login:

Hasło:

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się!

Zapomniałeś hasła? Kliknij tutaj!